Giống như tại các nước phát triển khác, hệ thống giảng dạy đại học và nghiên cứu công lập của Pháp cũng là một hệ thống mở. Quy mô của hợp tác quốc tế được thể hiện rõ qua số lượng gần một nửa các ấn phẩm khoa học của Pháp được phát hành dựa trên sự liên kết với ít nhất một đối tác nước ngoài.

Nghiên cứu tại Pháp : một lĩnh vực ưu tiên

Pháp dành hơn 2% (tương đương với gần bốn mươi tỷ ơ rô) cho các hoạt động nghiên cứu nhà nước và tư nhân. Theo thống kê, tại Pháp có khoảng gần 70 000 tiến sĩ (một phần ba là người nước ngoài) và hơn 200 000 nhà nghiên cứu, một nửa số nhà nghiên cứu này hiện đang làm việc tại các trường và viện đào tạo công lập.

Các giải thưởng danh giá cho nền nghiên cứu Pháp

Năm 2008, hai người Pháp là Françoise Barré-Sinoussi và Luc Montagnier thuộc viện Pasteur đã được trao giải Nobel Y học cho các công trình nghiên cứu giúp phát hiện ra rétrovirus gây bệnh SIDA. Jean-Marie Le Clezio được nhận giải Nobel Văn học vào năm 2008. Giải Nobel trong lĩnh vực Vật lý và Hóa học cũng mới được trao cho Georges Charpak, Claude Cohen-Tannoudji, Albert Fert và Yves Chauvin.

Trong số 52 người được nhận huy chương Fields, có 11 người là người Pháp trong đó có Cédric Villiani, Ngô Bảo Châu (nhận giải năm 2010), Laurent Lafforgue và Wendelin Werner.

Giải thưởng Abel, cũng cho lĩnh vực toán học, được thành lập từ năm 2003 cũng đã ba lần đã được trao cho ba nhà toán học Pháp : Jean-Pierre Serre, Jacques Tits và Misha Gromov.

Đào tạo tiến sĩ

Hơn 3000 trường đào tạo tiến sĩ với 62 000 giảng viên-nhà nghiên cứu tham gia giảng dạy, tổ chức các khóa đào tạo nghiên cứu và có mối quan hệ chặt chẽ với hơn 1200 phòng thí nghiệm.

Quá trình đào tạo được tiến hành trong khuôn khổ một ê kíp hoặc một đơn vị nghiên cứu (UR), trực thuộc một trường đào tạo tiến sĩ (ED), do một giảng viên hướng dẫn đề tài quản lý và chịu trách nhiệm.

Phần lớn trực thuộc các trường đại học tổng hợp, các trường đào tạo tiến sĩ tổ chức các ê kíp nghiên cứu xung quanh các chủ điểm khoa học.

Mỗi năm, có khoảng 10 000 luận án tiến sĩ được bảo vệ tại Pháp, tỷ lệ nghiên cứu sinh nước ngoài ngày càng tăng cao.

Tất cả các sinh viên có bằng thạc sĩ hoặc một bằng nước ngoài tương đương trình độ thạc sĩ đều có thể đăng ký vào một khóa đào tạo tiến sĩ. Nhìn chung, khóa đào tạo tiến sĩ kéo dài khoảng 3 năm, sau khi bảo vệ luận án thành công, nghiên cứu sinh sẽ được cấp bằng tiến sĩ.

Để có thể đăng ký theo học một khóa đào tạo tiến sĩ, ứng viên thường phải chứng minh được khả năng tài chính đảm bảo cho việc theo học toàn bộ khóa học.

Các trường đào tạo tiến sĩ

Các trường đào tạo tiến sĩ trực thuộc các cơ sở giảng dạy đại học có một ê kíp nghiên cứu phụ trách đào tạo tiến sĩ :

  • Các trường này mang đến một môi trường khoa học trình độ cao, giúp cho quá trình chuẩn bị hội nhập nghề nghiệp của sinh viên cũng như tổ chức các khóa đào tạo chuyên nghiệp trong nhiều ngành nghề nghiên cứu phong phú ;
  • Các trường này còn chịu trách nhiệm quản lý trong suốt quá trình chuẩn bị và theo dõi luận án.

Những nghiên cứu sinh nước ngoài được làm việc có lương trực tiếp cho cơ sở giảng dạy đại học được hưởng lợi từ các quy định mới nhằm tạo thuận lợi cho việc cư trú của họ tại Pháp ( Visa và giấy phép cư trú cụ thể) .